„O dwóch takich, co ukradli księżyc” to film fabularny z 1962 roku w reżyserii Jana Batorego, będący ekranizacją powieści Kornela Makuszyńskiego. Największą ciekawostką pozostaje obsada głównych ról: w Jacka i Placka wcielili się bracia Lech i Jarosław Kaczyńscy.
Obsada filmu „O dwóch takich, co ukradli księżyc”
Dziecięca obsada nadaje filmowi charakterystyczny ton, a role bliźniaków są najczęściej przywoływanym elementem jego historii. Lech Kaczyński zagrał Jacka, natomiast Jarosław Kaczyński wystąpił jako Placek. W filmie pojawiają się także aktorzy w rolach mieszkańców Zapiecka i postaci spotykanych przez chłopców podczas podróży.
| Aktor | Rola |
|---|---|
| Lech Kaczyński | Jacek |
| Jarosław Kaczyński | Placek |
| Michał Szewczyk | Sprawozdawca podczas wyścigów garbusów |
| Marian Łącz | Chłop przerzucający ziemię |
Pełna obsada filmu jest znacznie większa, jednak dla odbioru opowieści najważniejsi pozostają odtwórcy ról bliźniaków. Ich obecność sprawiła, że film na trwałe zapisał się w polskiej kulturze popularnej. Warto przy tym oddzielić samą pracę aktorską i znaczenie produkcji dla kina dziecięcego od późniejszych skojarzeń związanych z życiem publicznym braci.
O czym jest film?
Jacek i Placek są bliźniakami mieszkającymi w ubogiej wsi Zapiecek. Chłopcy są leniwi, łakomi i złośliwi. Nie chcą pracować ani pomagać innym mieszkańcom, za to chętnie płatają figle i szukają sposobu na wygodne życie bez wysiłku.
W pewnym momencie wpadają na niezwykły pomysł. Postanawiają ukraść złoty księżyc, a następnie go sprzedać. Wyruszają więc w drogę, podczas której spotykają różne osoby i trafiają w sytuacje wynikające z ich zachowania oraz naiwnego planu.
Najważniejsze elementy fabuły można ująć w kilku punktach:
- Jacek i Placek dorastają w wiosce Zapiecek.
- Bliźniacy nie chcą pracować i wykorzystują innych mieszkańców.
- Pomysł kradzieży księżyca ma zapewnić im bogactwo bez wysiłku.
- Podróż prowadzi ich do konfrontacji z konsekwencjami własnego postępowania.
Baśniowa przygoda pełni funkcję opowieści z morałem. Chłopcy muszą przekonać się, że lenistwo, chciwość i krzywdzenie innych nie prowadzą do szczęścia. Przemiana bohaterów nie odbywa się od razu, ale doświadczenia zdobyte podczas wyprawy zmuszają ich do spojrzenia na własne zachowanie.
Film z 1962 roku a słuchowisko z 1976 roku
Film i słuchowisko mają ten sam literacki pierwowzór, ale są odrębnymi produkcjami. Ekranizacja Jana Batorego miała premierę w 1962 roku i opowiada historię za pomocą obrazu, scenografii oraz gry aktorskiej. Słuchowisko wydane w 1976 roku przez Polskie Nagrania jest produkcją dźwiękową, w której bohaterowie przemawiają głosami innych wykonawców.
W słuchowisku Jacka zagrała Maria Janecka, a Placka – Danuta Mancewicz. Wśród wykonawców znalazła się także Stanisława Celińska, która wystąpiła jako Matka i Kobieta u ognia. Za reżyserię odpowiadał Wiesław Opałek, a muzykę skomponował Mieczysław Janicz. Nie należy więc przypisywać obsady słuchowiska filmowi z 1962 roku.
Ciekawostki związane z ekranizacją
Film jest zapamiętywany nie tylko dzięki udziałowi braci Kaczyńskich. Jego odrębność budują także plastyczna scenografia, baśniowy klimat i sposób przedstawienia fantastycznej podróży bohaterów. Produkcja korzysta z konwencji kina dziecięcego, ale pozostawia w niej miejsce na satyrę oraz obserwację ludzkich przywar.
Najważniejsze informacje dotyczące filmu i jego kontekstu to:
- Film powstał na podstawie powieści Kornela Makuszyńskiego.
- Za reżyserię ekranizacji odpowiadał Jan Batory.
- Lech i Jarosław Kaczyńscy zagrali główne role jako dzieci.
- Słuchowisko z 1976 roku nie jest inną wersją tego samego nagrania filmowego, lecz osobną adaptacją dźwiękową.
- Baśniowa scenografia i historia wyprawy wyróżniają film na tle realistycznych produkcji dla młodszej widowni.
„O dwóch takich, co ukradli księżyc” pozostaje przede wszystkim ekranizacją literatury dziecięcej i opowieścią o konsekwencjach lenistwa oraz egoizmu. Dla wielu widzów film jest także ciekawym dokumentem polskiego kina z początku lat 60., a jego najbardziej rozpoznawalnym faktem pozostaje wspólny występ Lecha i Jarosława Kaczyńskich w rolach Jacka i Placka.