Historia: Historia mego dziadka malarza Edwarda Karnieja

Historia mego dziadka malarza Edwarda Karnieja

Edward Karniej urodził się 14 sierpnia 1890 r. w Wilnie. Od dzieciństwa zdradzał zdolności plastyczne, ale skromne warunki bytowe w jakich wyrastał nie pozwalały mu na rozwój swego talentu pod fachowym kierownictwem - był samoukiem. Przez trzy lata uczy się zawodu stolarza, a w czasie I wojny światowej zostaje wywieziony do Niemiec, gdzie pracuje jako robotnik przymusowy w kopalniach Nadrenii. Kilka prób ucieczki kończy się niepowodzeniem. Wreszcie w 1918 r. wraca do rodzinnego Wilna ze zrujnowanym zdrowiem i chorobą płuc. Zatrudnia się w dekoratorni Teatru Polskiego jako pomocnik scenografa Wacława Czechowicza. Korzystając z jego pomocy, Edward Karniej może powrócić do swych marzeń i rozwijać swój dotychczas niezauważany talent malarski. Daje się poznać w środowisku plastycznym Wilna. Wzbudza zainteresowanie profesora Ludomira Ślendzińskiego, wybitnego malarza i założyciela Wileńskiego Towarzystwa Artystów Plastyków. W 1921 r. Edward Karniej zostaje przyjęty do Szkoły Rysunkowej prowadzonej przez WTAP. Studiuje malarstwo i rysunek pod kierownictwem wspomnianego malarza Ludomira Ślendzińskiego, który wywarł decydujący wpływ na rozwój artystyczny Karnieja, znanego głównie jako portrecistę. Należy do ulubionych i najlepszych uczniów swego Mistrza. Zyskuje przydomek "malarza dzieci". Zostaje członkiem WTAP, a od 1922 r. do 1934 r. uczestniczy w licznych wystawach organizowanych przez Towarzystwo w kraju i za granicą, zdobywając wiele nagród i wyróżnień. Za "Portret żony" (obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu ) otrzymuje Mały Złoty Medal (Wilno 1924 r.). W 1931 r., w warszawskiej Zachęcie otrzymuje wyróżnienie za "Główkę", w 1933 r. brązowy medal za "Portret pani K.", a w 1938 r. nagrodę im. M. Lenckiej za "Akt". Prace Edwarda Karnieja są obecne na wystawach promujących polską sztukę za granicą, m.in. w Brukseli, Nowym Jorku,San Francisco czy Moskwie. W 1932 r. Edward Karniej przenosi się do Torunia i w tamtejszym teatrze pracuje jako scenograf. Jego autorstwa jest ponad 60 dekoracji do wystawianych tragedii czy wodewilów. Wśród nich znalazły się oprawy scenograficzne do "Don Carlosa" Schillera, "Dam i huzarów" Fredry czy "Lilii Wenedy" Słowackiego. Wiąże się z "Konfraternią Artystów", która była wielofunkcyjną instytucją Torunia, oddziałującą na całe Pomorze. Pod koniec 1932 r. Edward Karniej otrzymuje główną nagrodę w konkursie na plakat z okazji 700-lecia Torunia. W 1934 r. bierze udział w wycieczce pejzażowej po Pomorzu, gdzie powstają obrazy z widokami Grudziądza, Gniewu, Gdyni i Helu. W 1937 r. maluje panneau dekoracyjne w Urzędzie Wojewódzkim w Toruniu, przedstawiające alegorię polskiego Pomorza, zniszczone w 1939 r. Podczas II wojny światowej odnawia się choroba płuc, Edward Karniej umiera 1 grudnia 1942 r. w Toruniu, gdzie też zostaje pochowany. Niewiele zostało oryginalnych obrazów Edwarda Karnieja, znajdujących się w muzeach krajowych i wileńskim oraz w zbiorach prywatnych. Większość z nich zaginęła lub została zniszczona podczas II wojny światowej. W chwili obecnej Edward Karniej jest malarzem zapomnianym (chociaż dwa jego portrety znalazły się nawet na aukcji internetowej). Mogłam być dumna, widząc jeden z jego obrazów na wystawie "Kobieta w malarstwie polskim" zorganizowanej przez BWA w Opolu w marcu 1977 r. Był to "Portret dziewczynki" namalowany w Wilnie (1926 r.). Drogi Dziadku! Dzień Twoich urodzin jest doskonałą okazją, aby przypomnieć o Twoim istnieniu. Nie mogłam Cię znać osobiście (urodziłam się trochę za późno, nie było Cię już wśród żywych ), ale wiem jedno, odziedziczyłam po Tobie wyobraźnię, która tak pomaga w życiu i za to Ci dziękuję.